Hoe ziet de onzichtbare wereld van micro-organismen in ons lichaam eruit? Tijdens IDFA DocLab kunnen bezoekers dat zelf ontdekken in Microbiome Restaurant. Deze bijzondere kunstervaring combineert virtual reality, robotica, tast en smaak. Het onderzoek van Anja Lok, psychiater en onderzoeker bij Amsterdam UMC, naar de relatie tussen darmbacteriën en mentale gezondheid is de inspiratiebron.
In Microbiome Restaurant neemt kunstenaarscollectief POLYMORF bezoekers mee op een reis door hun eigen lichaam. Tijdens de VR-ervaring Plural Tastings stappen ze in een levensgrote petrischaal en maken ze kennis met de micro-organismen waarmee ze hun lichaam delen. Met virtual reality, robotica en zintuiglijke ervaringen laat het kunstwerk bezoekers op een andere manier naar hun lichaam en gezondheid kijken.
De invloed van darmbacteriën op ons brein
Ons lichaam herbergt biljoenen micro-organismen, waaronder bacteriën. Samen vormen ze ons microbioom. Steeds meer onderzoek wijst op een verband tussen deze micro-organismen en onze lichamelijke en mentale gezondheid.
Ook Anja Lok doet hier onderzoek naar. Samen met haar team onderzoekt zij hoe darmbacteriën en andere biologische en omgevingsfactoren bijdragen aan het ontstaan en verloop van depressie. Eerder onderzoek onder ruim 3.200 deelnemers aan de Amsterdamse HELIUS-studie liet een verband zien tussen de samenstelling van het darmmicrobioom en depressieve symptomen. Binnen het onderzoeksprogramma Guts to Beat Depression! onderzoekt Lok met collega’s welke bacteriën en stoffen mogelijk een rol spelen bij depressie. Daarbij combineren ze bevolkingsstudies met laboratoriumonderzoek, onder meer met organoïden: miniatuurmodellen van menselijke weefsels.
Lok: “We onderzoeken hoe de biljoenen micro-organismen waarmee we samenleven mogelijk bijdragen aan onze mentale gezondheid. Van grote populatiestudies tot experimenten met organoïden proberen we te begrijpen welke biologische mechanismen daarbij een rol spelen. Maar wat betekent het eigenlijk om onszelf als een ecosysteem te beschouwen? Kunst biedt de mogelijkheid om die vraag op een heel andere manier te onderzoeken en te ervaren.”
Kunst als vorm van onderzoek
De samenwerking tussen Lok en POLYMORF maakt deel uit van INSIDE OUT, een project waarin kunst en wetenschap samenkomen. Het doel is niet alleen om wetenschappelijke kennis toegankelijk te maken, maar ook om bezoekers anders te laten nadenken over gezondheid, identiteit en de relatie met hun eigen lichaam.
“Kunst is voor ons meer dan een manier om onderzoek toegankelijk te maken. Het is ook een vorm van onderzoek op zichzelf”, vertelt Lok. “Juist door verschillende perspectieven samen te brengen, kunnen we bestaande aannames over gezondheid, ziekte en mens-zijn ter discussie stellen.”
Wereldpremière tijdens IDFA
Microbiome Restaurant is ontwikkeld door POLYMORF in samenwerking met Amsterdam UMC, met Studio Biarritz als coproducent. De kunstervaring is geselecteerd voor de IDFA DocLab Competition for Immersive Non-Fiction en beleeft tijdens IDFA DocLab haar wereldpremière.
Bezoekers kunnen de ervaring van 12 tot en met 22 november 2026 in Amsterdam beleven.